پژوهشكده تحقيقات اسلامى
21
سرداران صدر اسلام (فارسى)
سخاوت عبداللّه عبداللّه بن جعفر رايكى از سخى ترين افراد تاريخ به حساب آورده اند . او فردى جوانمرد ، سخاوتمند وباگذشت بود . « 1 » و چون بسيار مى بخشيد او را بحرالجود ( درياى بخشش ) نام نهاده بودند . شعراى عرب درمدح وثناى او سرودها دارند « 2 » وداستهانهاى بسيارى از جود وبخشش او نوشته اند كه نمونههائى را در اينجا مىآوريم : 1 . مردى وارد مسجد پيامبر ( ص ) شد و از خليفه سوم كه جلوى در نشسته بود سؤال كرد . خليفه دستور داد پنج درهم به وى دادند . مرد از او راهنمائى خواست ، خليفهء سوم او رابه چند نفر كه درگوشهاى از مسجد نشسته بودند حواله كردكه حضرت امام حسن و امام حسين عليهماالسلام وعبداللّه بن جعفر درميان ايشان بودند . مرد فقير از ايشان سؤال و تقاضاى كمك كرد . امام حسن ( ع ) فرمود : « اى مرد ! سؤال جز براى يكى از سه چيز جايز نيست : براى ديهاى كه از اداى آن عاجز باشى ، يا بدهكارى و قرض سنگينى داشته باشى ، يافقر و بيچارگى بيحد تورادرفشار گذاشته باشد ، براى كداميك از اينها سؤال مىكنى ؟ جواب داد : براى يكى از همين سه امر سؤال مى كنم ، امام حسن ( ع ) پنجاه اشرفى و امام حسين ( ع ) چهل و نه اشرفى وعبداللّه بن جعفر چهل و هشت اشرفى به وى دادند . مرد خوشحال برگشت . خليفهء سوم از وى پرسيد ، چه كردى ؟ گفت : شماپنج درهم به من داديد و هيچ نپرسيديد ، ولى ايشان اوّلًا از من پرسشهائى نمودند وسپس اين مقدار اشرفى را به من
--> ( 1 ) . اسدالغابة ، ج 3 ، ص 134 . ( 2 ) . اعلام ، زركلى ، ج 4 ، ص 204 .